Totemdieren

"In het begin der tijden rustten wijsheid en weten bij dieren; want Tuawa, de Ene Boven, sprak niet rechtstreeks tot de mens. Hij stuurde dieren om de mens te vertellen dat hij zich liet zien door de dieren, en dat de mens van hen zou moeten leren en van de sterren en de zon en de maan... want Tuawa spreekt in en door alles."
(Chief Lekatos-Lesa of the Pawnees Tribe to Natalie Curtis, circa 1904)

Op de volgende pagina's kun je de betekenis lezen van:

Totemdieren Totemvogels Toteminsecten Totemreptielen

Voor elke grote godsdienst is het bestaan van geestelijke wezens en hun hulp aan schepselen in de stoffelijke wereld altijd een realiteit geweest. De Grieken spraken met geesten en goden door middel van hun orakels. De Bosjesmannen in Afrika ontwikkelden rituelen en mythen rond de bewegingen en activiteiten van dieren als de eland en de mantis. De Noord-Amerikaanse indianen imiteerden in hun dansen en rituelen uiteenlopende dieren en brachten zo het contact met de geestenwereld tot stand. Het geloof aan de spirituele dimensies van het leven en al zijn veelzijdige manifestaties is universeel. Het wijdst verspreide idee in dit verband is dat geestelijke gidsen zich vaak van dieren of dierlijke voorstellingen bedienen om de mens op de hoogte te brengen van hun bedoelingen en functie of rol in diens leven en in de wereld. In onze moderne, rationele samenleving bestaat een tendens om de spot te drijven met zulke mogelijkheden. Wie zich echter verdiept in ons culturele erfgoed, onze oude mythen en geschriften, komt daarin volop geestelijke wezens tegen - ongeacht of het nu is in de vorm van heiligen, engelen, contact met voorouders, feeën en elfen, demonen of zelfs totemdieren... Wanneer een geloof als dit dusdanig universeel is, moet het - lijkt mij - toch minstens een zekere geloofwaardigheid bezitten.

In hun beschrijvingen komen deze wezens al even divers naar voren als de mensen die je dagelijks ontmoet. Ze vervullen talloze functies. Ze kunnen je helpen je bewust te worden van je aangeboren vermogens. Andere geven je kracht en beschermen je. Ze kunnen je inspiratie geven en hun energieën kunnen je genezing en je groei bevorderen. Een van de gedaanten die geestelijke/spirituele gidsen het meeste aannemen is die van dieren. In de meeste oude culturen bestudeerde men de natuur om meer van het bovennatuurlijke te begrijpen. De natuur - en in het bijzonder dieren - kan een verbinding tot stand brengen tussen de geestelijke en stoffelijke dimensies.

Een totem is willekeurig welk voorwerp, dier of wezen in de natuur, met het fenomeen en de energie waarvan we gedurende ons leven grote affiniteit voelen. Ik wil me hier richten op totemgeesten in de gedaante van dieren. Bestudering en kennis van totemdieren is van enorme waarde om te begrijpen hoe de spirituele wereld zich in je leven openbaart. Je kunt totemdieren en hun voorstellingen gebruiken als een middel om meer te weten te komen over jezelf en de onzichtbare wereld. Door uit te zoeken wat je totemdier is en het vervolgens te bestuderen en te leren er één mee te worden, kun je zijn krachten te hulp roepen op ieder gewenst moment dat je er behoefte aan hebt. Met het dier als medium kun je in verbinding treden met specifieke archetypische krachten en patronen. Tegelijkertijd ga je daardoor de patronen in je eigen leven beter begrijpen. Nadat je je totemdieren eenmaal herkend en erkend hebt, krijg je vanzelf een helderder kijk op je leven. Je gaat jezelf en de werkelijkheid met nieuwe ogen bezien. Je krijgt nieuwe inspiratie en wordt creatiever in je leven. Hoe beter je je totem begrijpt, hoe meer je van jezelf begrijpt.

------------------------------------------------------------------

Weet jij wat je totemdieren zijn?

Het proces van het vaststellen van je totemdieren kun je het beste beginnen door na te gaan voor welke dieren je in het verleden de grootste belangstelling hebt gehad en in wat voor perioden van je leven je interesse het sterkst was. Stel aan de hand van de onderstaande vragenlijst vast welke dieren vermoedelijk totems voor jou zijn.

1. Welk dier of welke vogel heeft je altijd al gefascineerd? (We voelen ons aangetrokken tot datgene wat het sterkst met ons resoneert. Dieren die ons fascineren, hebben ons iets te leren.)

2. Wanneer je naar de dierentuin gaat, welk dier wil je dan het liefst of het eerst zien? (Vooral op jeugdige leeftijd geeft dit een belangrijke aanwijzing. Kinderen zijn van nature gevoeliger en herkennen daarom gemakkelijker het dier dat belangrijk voor hen zal zijn.)

3. Welk dier of welke dieren zie je het vaakst wanneer je in de natuur bent? Heb je ooit dieren in het wild ontmoet? (Elk dier dat we tegenkomen, of het nu in de stad of in het wild is, is belangrijk voor ons. We kunnen er iets van leren, als was het alleen maar hoe we in die bepaalde omgeving kunnen overleven.)

4. Tot welk dier, van alle dieren van de wereld, voel je je momenteel het sterkst aangetrokken? (Onze belangstelling voor dieren verandert. Gewoonlijk hebben we er er een of twee die ons ons hele leven vergezellen, onze krachtdieren. Andere treden echter op de voorgrond wanneer we iets belangrijks of speciaals moeten leren.)

5. Welk dier jaagt je de grootste schrik aan? (Waar we erg bang voor zijn, is vaak iets waarmee we in harmonie moeten leren komen. Slagen we daarin, dan wordt het een kracht ten goede. Sommige sjamanen geloven dat angsten de gedaante van dieren aannemen. Pas wanneer we zo'n dier zonder vrees tegemoet kunnen treden, beginnen zijn krachten/medicijnen vóór ons in plaats van tégen ons te werken. Zo'n dier wordt een schaduwtotem.)

6. Ben je ooit gebeten of aangevallen door een dier? (Van oudsher geloofde men, wanneer een sjamaan een aanval had overleefd, dat het dier niets anders dan de totemgeest van de sjamaan was en de totem hem met de aanval op de proef stelde om te zien of hij zijn krachten wel aankon.)

7. Heb je wel eens dromen met dieren erin of ben je bepaalde dierdromen nooit vergeten? (Dit is vooral belangrijk als de dromen terugkeren - of in ieder geval het dier erin dat doet. Kinderen dromen vaak van dieren en dat kan erg veelzeggend zijn. De verschijnende dieren representeren vaak speciale totemgeesten van het kind).

------------------------------------------------------------------

Enige basiskennis met betrekking tot totemdieren

Voor totemdieren worden nog vele andere benamingen gebruikt, bijvoorbeeld diergeesten, krachtdieren, totemhelpers enzovoort. Ongeacht hoe verschillende volken en mensen ze noemen, laat zich in het algemeen het volgende zeggen:

1. Elk dier heeft een machtige geest.

2. Deze geest kan die van het dier zelf zijn of van een wezen dat zich van het dier en zijn beeld bedient om boodschappen uit zijn wereld over te brengen naar de mens.

3. Elk dier bezit individuele talenten en gaven. Door bestudering daarvan kom je te weten wat voor soort medicijn, toverkracht en macht het dier je kan helpen ontwikkelen in jouw eigen leven. Het is belangrijk om te beseffen dat elk dier als het ware gespecialiseerd is in iets.

4. Levenslange krachtdieren zijn gewoonlijk wilde dieren en geen huisdieren. Er zijn weliswaar enkele uitzonderingen, maar deze fungeren vaak als tussenschakel naar het echte krachtdier. Iemand kan bijvoorbeeld een hond of kat als totem hebben. Beide bezitten hun eigen medicijn en krachten, maar het gedomesiceerde dier is vermoedelijk een 'afgezwakte' vorm van zijn wilde tegenhanger. Zo kan een hond een schakel zijn naar de wolf, de coyote of een ander in het wild levend lid van de familie der hondachtigen. Een kat kan een schakel zijn naar een wild lid van de familie der katachtigen, zoals de panter, leeuw of tijger. Voor velen kan beginnen met de gedomesticeerde vorm van hun totem een goed begin zijn; nadat ze zo ervaring hebben opgedaan, zijn ze op zekere dag zover dat ze effectiever de echte krachtvorm kunnen hanteren en ermee kunnen werken.

5. Het dier kiest de persoon uit, niet andersom. Velen denken dat ze zomaar een dier kunnen uitkiezen en ermee kunnen beginnen te communiceren. Gewoonlijk wordt de keuze daarbij ingegeven door het ego. De betrokkene kiest een dier uit dat hem machtig en magisch lijkt en waarop hij trots kan zijn en niet zozeer een dier dat harmonieus bij hem past en waarmee hij resoneert. Meestal leidt dat tot niets, of het moet frustratie zijn. Geen enkel dier is beter of slechter dan een ander. Elk dier heeft een uniek medicijn te bieden. Het is altijd beter om het medicijn van de muis goed te beheersen dan te knoeien en niets uit te richten met het medicijn van de arend. Je zult het meeste succes behalen met het dier dat jóu opzoekt.

6. Je moet een relatie met je totem ontwikkelen. Je kunt er alleen mee communiceren, als je hem met respect behandelt. Je moet zijn kant van de zaak leren begrijpen. Dieren sluiten je niet meteen in de armen. Ze moeten jou en je beperkingen eerst leren vertrouwen en jij zult hen en hun tekortkomingen moeten leren vertrouwen. Dat vergt tijd, geduld en oefening.

7. Het medicijn van jouw totem zal pas tot werking komen in je leven, wanneer je hem eert. Hoe groter je eerbetoon - hoe belangrijker de plaats je jouw totem in je leven geeft - hoe machtiger en effectiever hij wordt. Enkele manieren waarop je jouw totem kunt eren en nauwer bij je leven kunt betrekken, zijn:
- Foto's en andere afbeeldingen ervan ophangen.
- Tekeningen ervan maken.
- Er zoveel mogelijk over lezen en te weten komen.
- Beeldjes van je totem voor jezelf kopen of figuurtjes en afbeeldingen ervan en deze aan vrienden cadeau geven (zulke fetisjen herinneren jou en anderen aan de krachten en geest van je totemdier).
- Je steun geven aan natuurbeschermings- / dierenbeschermingsorganisaties, in de vorm van geld en/of tijd.
- Dansen om je totem te eren, dat brengt een sterke link tot stand. Leer het gedrag van je totemdier na te bootsen. Onthoud dat je door je verbeeldingskracht echt in contact treedt met je totem.

8. Wanneer je eenmaal met het medicijn van je krachtdier hebt leren werken, krijg je gemakkelijk toegang tot andere totems in het dierenrijk. Je hoeft het allesbehalve bij één totem te laten, integendeel. Elke totem kan je iets over je leven leren en eraan toevoegen wat de andere niet kunnen. Als je eenmaal met je krachtdier werkt, leer je vanzelf hoe je je op andere kunt afstemmen. Dat verruimt je mogelijkheden aanzienlijk. Als je dan bijvoorbeeld grotere kracht nodig hebt, kun je het beeld van een beer oproepen en zijn energie mobiliseren. Of je kunt de cheeta te hulp roepen als je sneller wilt gaan. Door je ervaring met je huidige krachtdier leer je aldus naargelang de omstandigheden andere dieren en entiteiten in te schakelen.

9. Hoewel doorgaans één totem, of hooguit enkele, zich het sterkst manifesteert in je leven en je het grootste deel daarvan begeleidt, spelen andere wel degelijk een rol. Je kunt bijvoorbeeld een totem voor één bepaalde dag hebben. Of een totem kan je bijstaan gedurende een uiterst moeilijke periode in je leven. Een totem kan naar je toe komen en enkele jaren bij je blijven. Een andere dient zich misschien alleen maar aan op de momenten dat je creatief bezig bent. Het is ook eerder waarschijnlijk dat je verschillende totems voor verschillende onderdelen van je leven hebt. Het aantal totems waarmee je kunt werken is onbeperkt. De enige voorwaarde is feitelijk dat je al een sterke band hebt ontwikkeld met op zijn minst één. Dat verruimt je bewustzijn en vergemakkelijkt het in verbinding komen met andere.

10. Meer personen kunnen dezelfde totem hebben. Ik ken bijvoorbeeld meerdere mensen die met het wolfmedicijn werken. De manier waarop ze dat doen vertoont overeenkomsten, maar zeker ook verschillen. De archetypische energieën en geest achter de wolf manifesteren zich voor ieder van hen op unieke wijze, simpelweg omdat iedereen nu eenmaal zelf uniek is. De rol die de totem voor ieder van hen vervult, is in vele opzichten individueel op hen afgestemd. Verder kunnen mensen die in een nauwe relatie tot elkaar staan een gezamenlijke totem hebben. De totem waakt over hun relatie en maakt deze sterker en productiever. Een gezamenlijke totem is overigens niet alleen voorbehouden aan levenspartners. Zo delen healing- en meditatiegroepen vaak een totemdier, dat toeziet op de activiteiten van de groep.

------------------------------------------------------------------

Een Sioux legende

De Schepper riep de dieren bij zich en zei: "Ik wil iets verstoppen voor de mensen totdat ze er klaar voor zijn. Het is inzicht dat zij hun eigen werkelijkheid creëren." De adelaar zei: "Geef het maar aan mij, ik breng het naar de maan." De Schepper zei: "Nee, er komt een dag dat ze daar komen en dan zullen ze het vinden, voordat ze er aan toe zijn." De zalm zei: "Ik zal het naar de bodem van de oceaan brengen." De Schepper zei: "Nee, ook daar zullen zij heengaan." De buffel zei: "Ik zal het begraven op de wijde vlaktes." De Schepper zei: "Nee. Ze zullen de huid van de Aarde opensnijden en het zelfs daar vinden."
Grootmoeder Mol, die in de schoot van Moeder Aarde leeft en geen fysieke maar spirituele ogen heeft, zei: "Plaats het in henzelf, dat is de laatste plaats waar zij zullen kijken." En de Schepper zei: "Het is gedaan."